Δευτέρα, Ιούνιος 25, 2018

Ψηφιακή αποτοξίνωση. Είναι εφικτή;

79

Πώς θα ήταν η ζωή μας αν αποσυνδεόμασταν για τρεις μήνες από το internet

Το smartphone μου είναι ο καλύτερός μου φίλος. Έχει γίνει προέκταση του εαυτού μου. Δεν με εγκαταλείπει ποτέ, το έχω πάντα μαζί μου, κυριολεκτικά παντού. Είμαι δημοσιογράφος και χάρη σ’ αυτό βρίσκομαι σε επαφή με τους κολλητούς μου, τους συνεργάτες μου, την οικογένειά μου.

Καθημερινά, δέχομαι ογδόντα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, είμαι τέσσερις ώρες στο Facebook, λίγο στο Skype, στο Twitter και στο Snapchat. Σερφάρω, κοινοποιώ, συνομιλώ, ανεβάζω. Καταδιώκομαι, πολιορκούμαι, βομβαρδίζομαι ψηφιακά. Κι όμως, δεν έχω υποκύψει ακόμα στις δεκάδες δικτυωμένες συσκευές. Από το έξυπνο πιρούνι και την οδοντόβουρτσα, έως το έξυπνο ψυγείο ή ρολόι ή βραχιόλι ή τα έξυπνα γυαλιά.

Το μέλλον μας προμηνύεται δικτυωμένο στο έπακρον.

28 εκατομμύρια γάλλοι έχουν ένα smartphone, εννέα εκατομμύρια έχουν ένα tablet και 32 εκατομμύρια είναι γραμμένοι σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο. Ρίξτε μια ματιά στο δρόμο. Όλοι περπατάμε με το κεφάλι σκυμμένο στο κινητό μας. Αγνοούμε τους πάντες και τα πάντα. Στην Κίνα μάλιστα, διαμορφώθηκαν ειδικές λωρίδες στα πεζοδρόμια.

Έχουμε φτιάξει έναν άλλο κόσμο, και εγώ, όπως κι εσείς, ανοίγω το κινητό μου τουλάχιστον 150 φορές την ημέρα. Μπαίνω σε δεκάδες εφαρμογές και υπηρεσίες που μου προσφέρονται, όπως ο χάρτης της Google. Λατρεύω να ακολουθώ τη μικρή μπλε κουκίδα που μετακινείται στο χάρτη. Δεν χάνω χρόνο. Σήμερα, αυτή η εφαρμογή έχει πάνω από ένα δισεκατομμύριο επισκέψεις το μήνα. Πολλές φορές σκέφτομαι πώς τα κατάφερνα πριν.

Λοιπόν, αποφάσισα να κάνω ψηφιακή αποτοξίνωση. Να κόψω ολοκληρωτικά κάθε σύνδεση με το διαδίκτυο για τρεις μήνες. Πώς θα είναι η ζωή μου χωρίς Google, Facebook Twitter, YouTube, Skype; Θέλω να μάθω πώς αυτή η ψηφιακή επανάσταση έχει φέρει πλήρη ανατροπή στη ζωή μας. Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις; Για λιγότερη στέρηση;

Όπως και να ΄χει, θα κάνω μία προσπάθεια. Με λένε Πιερό, είμαι 42 ετών και θα δείτε πώς αποφάσισα να σταματήσω τη μόλυνση της ζωής μου από το διαδίκτυο.

Σήμερα είναι η τελευταία μέρα σύνδεσής μου σε Facebook και Twitter. Ο γιος μου είναι έξι ετών. Μπορεί ακόμα να μη διαβάζει καλά, αλλά ξέρει ήδη να μπαίνει σε Safari, Google ή Firefox. Με το tablet, τους υπολογιστές και τα κινητά, τα παιδιά μου χρησιμοποιούν μέσα στο σπίτι πέντε οθόνες. Αυτός που θα κόψει κάθε σύνδεση θα είμαι εγώ μόνο.

Η Άννα, η γυναίκα μου, είναι κι αυτή δημοσιογράφος. Ταξιδεύει συνέχεια. Καλό το τηλέφωνο, δεν λέω, αλλά το Skype είναι καλύτερο. Με πιάνει τρέλα και μόνο στην ιδέα ότι δεν θα έχω πρόσβαση. Ευτυχώς τα παιδιά ξέρουν να το χειρίζονται και μόνα τους.

Κάθε πρωί πίνοντας τον καφέ μου ρίχνω μία ματιά στον Τύπο μέσω Facebook και Twitter. Τι να πω; Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από δέκα χρόνια με έκαναν να γελώ. Εν συνεχεία τα βρήκα χρήσιμα, έπειτα απαραίτητα.

Το έχετε παρατηρήσει; Έχουμε αλλάξει όλοι λεξιλόγιο. Εγώ κάνω poke, εσύ κάνεις tweet, αυτός κάνει post, εμείς κάνουμε tag, εσείς κάνετε snap, αυτοί κάνουν like.
Αχ αυτό το like, τι μαρτύριο. Υπάρχει το βαριεστημένο like, το ειρωνικό like, το like του φλερτ, το σέξι, το γνήσιο, το ψεύτικο. Λατρεύω αυτό το κλικ, όπως και τόσοι άλλοι. Στο Facebook ανεβαίνουν πάνω από τρία δισεκατομμύρια like την ημέρα.

F.o.M.O. και Nomophobia

IMAGE DESCRIPTIONΠροτού κόψω τελείως κάθε σύνδεση επισκέφτηκα ένα ψυχολόγο, ειδικό σε εθισμούς του διαδικτύου. Θέλω να δω σε τι κατάσταση είμαι, ποια θα είναι η διάγνωση. Είμαι πράγματα άρρωστος; Χρειάζομαι πραγματικά μια αποτοξίνωση;

─ Έχω την εντύπωση ότι ο χρόνος που αφιερώνω στο διαδίκτυο με απομονώνει από τα πάντα. Είμαι συνέχεια στο Facebook, επειδή φοβάμαι μήπως χάσω κάποια ευκαιρία.

─ Είναι αυτό που οι αμερικάνοι αποκαλούν FoMO (Fear of Missing Out), δηλαδή φόβο μη χάσεις αυτό που συμβαίνει. Αν αποσυνδεθούμε νιώθουμε σαν να πεθαίνουμε, συμβολικά, κυρίως διότι η ζωή συνεχίζει χωρίς εμάς. Κλείστε τις συσκευές, χαλαρώστε.

─ Ποτέ δεν κλείνω το smartphone. Οπότε το χάνω ή το ξεχνώ κάπου, αμέσως με πιάνει τρομερό άγχος.

─ Φοβία μήπως το χάσετε. «Νομοφοβία», νέα έννοια. (Nomophobia = No Mobile Phobia = Φόβος απώλειας κινητού τηλεφώνου). Στο διαδίκτυο δεν ξέρουμε τι είναι χρήσιμο ή άχρηστο, αλήθεια ή ψέμα. Ωστόσο, τα συναισθήματα που νιώθετε είναι αληθινά. Νιώθετε ένα κενό. Μπορείτε να είστε ευχαριστημένος από τη ζωή σας, αλλά συνεχώς θέλετε κάτι παραπάνω. Ίσως είστε ένας καλλιτέχνης στην ψυχή.

─ Τι σημαίνει αυτό;

─ Ο Ρίτσαρντ Μπαρτλ είναι ένας κοινωνιολόγος, που διέκρινε τέσσερις τύπους χρηστών, όπως τα εικονικά παιχνίδια τύπου World of Warcraft, παρόμοιους των μέσων δικτύωσης. Μίλησε για τον «θεατρίνο». Είναι αυτός, που ανεβάζει κάτι για να παίρνει σχόλια και like. Υπάρχει ο «παρατηρητής», όπως, ίσως, είστε κι εσείς. Είναι λίγο «κρυφός». Άλλωστε, ως δημοσιογράφος είναι λογικό. Έπειτα είναι ο «κοινωνικός» τύπος, δηλαδή αυτός που θέλει να έχει επαφή με τους άλλους. Τελευταίος τύπος είναι αυτός που θα αποκαλούσαμε «πειραχτήρι». Είναι αυτός που προκαλεί χάος σε κάθε κοινωνικό μέσο. Με επιτηδειότητα ή εσκεμμένα σπάει κάθε κανόνα.

─ Νομίζω ότι είμαι κάτι μεταξύ «θεατρίνου» και «παρατηρητή». Είναι σοβαρό γιατρέ;

─ Δεν είναι πολύ τραγικό. Θεωρώ πολύ ενδιαφέρον αυτό που θέλετε να κάνετε.

─ Θα σας έδινα το χέρι, αλλά είναι πολύ ιδρωμένο από το άγχος και μόνο της αποσύνδεσης.

Αποφάσισα να κάνω αυτό το πείραμα όχι από αντικομφορμισμό, αλλά από ψυχολογική και σωματική ανάγκη. Θα είναι δύσκολη δοκιμασία, το ξέρω, έχω αγχωθεί ήδη. Λίγες ώρες μόνο με χωρίζουν από το μεγάλο πήδημα στο κενό:

─ Αγαπητοί φίλοι του Facebook, μερικοί από εσάς το γνωρίζετε ήδη, άλλοι όχι. Ετοιμάζομαι να κάνω κάτι περίεργο, κάτι πολύ τρελό. Θα κόψω κάθε σύνδεση με το διαδίκτυο, θα αποσυνδεθώ. Τέλος το ίντερνετ για τρεις μήνες. Τέλος τα μηνύματα, τέλος τα κοινωνικά δίκτυα. Εξαφάνιση, αφανισμός, ψηφιακός θάνατος. Πείτε το όπως θέλετε. Βαρέθηκα να αισθάνομαι δέσμιος μιας αδιάκριτης τεχνολογίας. Πατάω φρένο. Κόβω ταχύτητα στη ζωή μου. Στην άκρη κάθε άχρηστο πράγμα. Αυτός είναι ο σκοπός μου. Μία ενδοσκόπηση κάπως μαζοχιστική. Πιστεύω όμως, πως θα είναι σωτήρια. Επανασύνδεση σε ενενήντα μέρες. Γεια σας. 

Κάνω το τελευταίο βήμα πριν αποχωριστώ το smartphone μου. Πρέπει να έχω κάποια επαφή για να με βρίσκουν. Θα αγοράσω ένα κινητό άλλης εποχής, ένα τελείως απλό, μόνο για κλήσεις και μηνύματα. Είναι μια μπακατέλα. Χωρίς ίντερνετ θα φαίνομαι σαν ηλίθιος.

Αυτό ήταν, αποσυνδέομαι. Το smartphone μου το αφήνω σε μία άκρη ανοιχτό για τρεις μήνες για ψηφιακή αποτοξίνωση.

Προβλήματα από την αποσύνδεση

Γρήγορα συνειδητοποίησα, ότι επί τρεις μήνες η ζωή μου θα ήταν Κόλαση. Έπρεπε να οργανωθώ κατάλληλα.

Πρώτα θα πέρναγα με το χέρι στην μπακατέλα μου όλα τα τηλέφωνα που χρειαζόμουν. Το smartphone χώραγε οκτακόσια νούμερα, αυτό μόνο διακόσια. Έκανα επιλογή, για τα άλλα… λυπάμαι.

Χωρίς πρόσβαση μέσω ίντερνετ σε πληροφορίες τηλεφωνικού καταλόγου χρησιμοποίησα τις τηλεφωνικές υπηρεσίες πληροφοριών. Όχι και τόσο αξιόπιστο. Έχει και κόστος. 2,20 ευρώ για κάθε κλήση και άλλα τόσα ανά λεπτό. Πανάκριβο το τηλέφωνο. Έτσι άνοιξα τον παλιό, βαρύτομο Χρυσό Οδηγό.

Για έμβασμα έπρεπε να περάσω από την τράπεζα. Ευτυχώς είμαι τυχερός. Η τράπεζα που συνεργάζομαι έχει κρατήσει ακόμα κάποιες συναλλαγές εντός καταστήματος.

Μία επίσκεψη στη βιβλιοθήκη αποδείχτηκε αναγκαία. Χρειάστηκα ένα βιβλίο του Βίκτωρος Ουγκώ. Η δασκάλα του γιου μου, του ζήτησε να μάθει απέξω ένα ποίημα. Δεν είχα το βιβλίο στο σπίτι.

Σε λίγες μέρες φεύγω για Αμερική. Έκλεισα εισιτήριο τηλεφωνικά. Περίμενα 18 λεπτά στη γραμμή με χρέωση 0,34 ευρώ το λεπτό. Όμως, θα είχα κι άλλα να πληρώσω. Το εισιτήριο δεν έχει ίδια τιμή μέσω τηλεφώνου και μέσω ίντερνετ. Υπάρχει διαφορά περίπου 20 ευρώ παραπάνω.

Καλά καταλάβατε. Χωρίς ίντερνετ χάνεις πιο πολύ χρόνο και χρήμα.

Άλλη καινοτομία. Αγορά εφημερίδων από το περίπτερο. Δεν είναι Twitter βέβαια, αλλά έχεις τουλάχιστον επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο. Το ξεφύλλισμα και η ανάγνωση ενός βιβλίου ή μιας εφημερίδας είναι μία διαφορετική εμπειρία, που την προτείνω σε όσους περνούν τη ζωή τους στο ίντερνετ. Ούτε διαφημιστικά μηνύματα ούτε τεράστια κείμενα.

Αδυναμία αφομοίωσης κειμένων από ψηφιακά μέσα

Εδώ και ένα-δύο χρόνια έχω δυσκολία αυτοσυγκέντρωσης και απομνημόνευσης. Έχω ραντεβού στο Πάρκο των Επιστημών στο Παρίσι. Θα επισκεφτώ το Εργαστήριο Χρήσεων Ψηφιακών Τεχνολογιών Πληροφορικής, όπου κάνουν οπτομετρική εξέταση. Είναι μία τεχνική καταγραφής των οφθαλμικών κινήσεων, κατά την οποία ανιχνεύεται η θέση των οφθαλμών με ανιχνευτή.

─ Θα σας κάνουμε ένα τεστ ανάγνωσης για να εξακριβωθεί αν θα διαταραχθεί η ικανότητά σας σε αντίληψη κι απομνημόνευση από διάφορες διαφημίσεις, που ξεπετάγονται σε μία ιστοσελίδα.

─ Αν συγκρατώ εξίσου ένα κείμενο που διαβάζω από οθόνη υπολογιστή ή από χαρτί;

─ Είτε από μία σελίδα είτε από βιβλίο. Θα καταγράψω την κίνηση των ματιών σας. Χρησιμοποιούμε μία συσκευή, η οποία ονομάζεται Ανιχνευτής Οφθαλμικών Κινήσεων και μετρά σε πραγματικό χρόνο ανά χιλιοστά του δευτερολέπτου τη θέση των ματιών σας.

Με βάζουν να διαβάσω ένα αθλητικό άρθρο στον υπολογιστή. Στο δεξί μέρος της οθόνης ένα διαφημιστικό που αναβοσβήνει, μου διασπά την προσοχή.

─ Ποιο ήταν το θέμα του άρθρου;

─ Το ποδόσφαιρο.

─ Μιλάει για το πρωτάθλημα Γαλλίας;

─ Δεν… Διάβασα ένα σκορ… Νομίζω 2-1 ή 1-2.

─ 2-1.

─ Σωστά, 2-1. Αλλά δεν θυμάμαι ποιος κέρδισε και ποιος έχασε…

Μάλιστα, πρόβλημα.

─ Από την παρακολούθηση της κίνησης των ματιών σας, φαίνεται ότι συχνά τα μάτια σας κινούνται προς το διαφημιστικό ερέθισμα. Το διάβασμα διακόπτεται συνέχεια. Δηλαδή, δεν διαβάζετε με τον κλασικό τρόπο, αριστερά-δεξιά, πάνω-κάτω, αλλά προσπαθείτε στα κλεφτά να συλλέξετε πληροφορίες, οι οποίες κατά κάποιο τρόπο σας ενδιαφέρουν. Όμως, δεν έχετε μία γενική εικόνα του κειμένου. Αυτές οι σακκαδικές κινήσεις όπως λέγονται, οι κινήσεις των ματιών προς τη διαφήμιση, διακόπτουν την κατανόηση του κειμένου. Αυτή η διακοπή λειτουργεί τελείως αρνητικά για την απομνημόνευσή του.

Τώρα, θα κάνω το ίδιο τεστ διαβάζοντας ένα κείμενο χωρίς παρεμβολή. Αυτή τη φορά είμαι αλάνθαστος.

─ Αυτή τη φορά ήσασταν πολύ καλύτερος. Διαβάσατε κανονικά, αριστερά-δεξιά, πάνω-κάτω. Οι εστιάσεις ήταν διαδοχικές ίσως όχι σε όλες τις λέξεις, όπως συνήθως συμβαίνει, αλλά σε λέξεις που έχουν σχέση με το θέμα.

─ Άρα, η συστηματική χρήση της οθόνης στην εκμάθηση κι η πιθανή εξαφάνιση του χαρτιού θα ήταν ολέθρια.

─ Τελείως. Πρέπει να υφίστανται και τα δύο. Με το χαρτί έχουμε ένα πλήρες περιεχόμενο, που μας δίνει το χρόνο που χρειαζόμαστε για να το αφομοιώσουμε. Ωστόσο, για πιο γρήγορη πληροφόρηση χρησιμοποιούμε τα ψηφιακά μέσα. Είναι συμπληρωματικά μεταξύ τους.

Κίνημα Ψηφιακής Αποτοξίνωσης

Έχουν περάσει ήδη τρεις εβδομάδες χωρίς καμία σύνδεση. Βρίσκομαι στην Καλιφόρνια, για να συναντήσω τους πρωτοπόρους της ψηφιακής αποσύνδεσης. Ίσως έτσι πάρω λίγο θάρρος. Στο Σαν Φρανσίσκο και στη Σίλικον Βάλεϊ υπάρχουν επτά εκατομμύρια κάτοικοι και έξι χιλιάδες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας.

IMAGE DESCRIPTIONΒρίσκομαι στην πηγή των ψηφιακών δεδομένων. Να τι γίνεται κάθε λεπτό στο ίντερνετ: Τέσσερα εκατομμύρια αναζητήσεις στο Google, εβδομηνταδύο ώρες με νέα βίντεο στο YouTube, δυόμιση εκατομμύρια αναρτήσεις στο Facebook.

Ως τουρίστας πλέον στο βασίλειο της πληροφορικής, θέλω να μάθω γιατί το κίνημα της ψηφιακής αποτοξίνωσης γεννήθηκε εδώ, στην καρδιά του κακού. Πάω στο Πάλο Άλτο, πενήντα χιλιόμετρα έξω από το Σαν Φρανσίσκο. Τι ειρωνεία της τύχης: οι χάρτες της Google δεν μου είχαν λείψει ποτέ πιο πολύ απ΄ ό,τι εδώ που σχεδιάστηκαν.

Όλος ο αυτοκινητόδρομος που περνάει μέσα από τη Σίλικον Βάλεϊ μοιάζει με τεστ λογοτύπων. Νιώθω ότι σερφάρω στον υπολογιστή μου. Με τη φωτογραφία δεξιά, θα είχα πάρει πολλά like. Νιώθω σαν ένα παιδάκι μέσα σε ένα μαγαζί με ζαχαρωτά. Στις εγκαταστάσεις της Google, σε αυτή τη μηχανή αναζήτησης με 100 δισεκατομμύρια αιτήματα το μήνα, κυκλοφορώ με ποδήλατο όπως και οι 54.000 εργαζόμενο της εταιρείας εκεί. Έχω ραντεβού με τον Μισέλ Κιτάρεφ, έναν ειδικό στις νέες τεχνολογίες. Ο Μισέλ, που ζει εδώ πάνω από είκοσι χρόνια είδε τη δημιουργία μιας νέας τάσης αποσύνδεσης από το διαδίκτυο.

─ Πώς εξηγείτε ότι το κίνημα της ψηφιακής αποτοξίνωσης γεννήθηκε στην καρδιά της Σίλικον Βάλεϊ;

─ Σ’ αυτή την περιοχή γίνεται χρήση της τεχνολογίας και κυρίως των συσκευών επικοινωνίας με υπέρμετρο τρόπο. Το κίνημα θέλει να διορθώσει κάποιες υπερβολές. Ξεκίνησε από τα ίδια τα άτομα, επειδή σε όλους αρέσει, εδώ, να πρωτοπορούν σε κάτι. Παράλληλα, οι εταιρείες είδαν ότι ήταν αντιπαραγωγικό ο κόσμος να χρησιμοποιεί αδιακρίτως τα ψηφιακά μέσα. Σε μεγάλες εταιρείες, όπως η Apple, απαγορεύεται η χρήση smartphone σε συνελεύσεις κατ΄ ελάχιστο τρόπο. Φυσικά, γίνεται χρήση των συσκευών, αλλά με πιο ελεγχόμενο τρόπο και συνεπώς πιο αποτελεσματικό.

─ Το Σαν Φρανσίσκο ήταν πάντα επίκεντρο αντικουλτούρας. Μήπως η ψηφιακή αποτοξίνωση είναι απλά η αντικουλτούρα του 21ου αιώνα;

─ Εάν εδραιωθεί ως σχήμα, πιστεύω πως είναι δυνατό. Νομίζω πως είναι μία ευαισθητοποίηση, που επιδεικνύουν πρώτοι οι καλιφορνέζοι σε σχέση με την υπόλοιπη Αμερική.

Για λόγους παραγωγικότητας και υγείας η Σίλικον Βάλεϊ μαθαίνει σιγά-σιγά να αποσυνδέεται. Εδώ και κάποιο καιρό, δεκάδες νεοφυείς επιχειρήσεις στην Καλιφόρνια προσφέρουν εφαρμογές αποτοξίνωσης. Μπλοκάρουν κοινοποιήσεις, SMS, tweets και ανεπιθύμητα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Εδώ η αποσύνδεση είναι η νέα μόδα.

Είμαι ολομόναχος μέσα σε ένα δωμάτιο του ξενοδοχείου. Χωρίς ίντερνετ είναι σκληρό. Για πρώτη φορά είμαι στα πρόθυρα νευρικής κατάρρευσης. Θέλω να μπω στο Skype, στο Firefox, στο Twitter. Θέλω να γκουγκλάρω, να κάνω chat. Όχι να κοιμηθώ, ούτε να το σκέφτομαι! Πρέπει να ασχοληθώ με κάτι. Να διαβάσω, να δω τηλεόραση, να βαρεθώ, να κοιμηθώ.

Ανυπομονώ, θέλω να συναντήσω κι άλλους σαν κι εμένα, να μη νιώθω τόσο μόνος και να μοιραστώ την εμπειρία μου. Η μέρα μου ξεκινά με το διάβασμα των εφημερίδων. Είναι το μόνο που με συνδέει με τη διεθνή επικαιρότητα. Η έλλειψη πληροφόρησης μέσω ίντερνετ έχει αλλάξει τη σχέση μου με την έννοια του χρόνου. Τίποτε πια δεν επείγει. Αρχίζω να γράφω ημερολόγιο. Πρώτη φορά στη ζωή μου γράφω κάρτα στα παιδιά μου. Το ξέρω βέβαια, πώς θα φτάσει στο Παρίσι μετά από μένα. Ούτε και σ΄ αυτό είμαι άμεσος. Νιώθω ότι κινούμαι με αργούς ρυθμούς.

Στο Όκλαντ, στην άλλη άκρη του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο, γεννήθηκε το κίνημα της ψηφιακής αποτοξίνωσης. Πριν αποσυνδεθώ, πήρα αρκετές πληροφορίες από το ίντερνετ. Υπάρχουν πολλά κέντρα ψηφιακής αποτοξίνωσης με υψηλής τεχνολογίας ανέμελη ατμόσφαιρα.

Το κέντρο είναι ένας χώρος, όπου έρχεται ο καθένας για να διασκεδάσει. Είναι ψηφιακή αποτοξίνωση χωρίς κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικό υπολογιστή, βιντεοκάμερες. Πλήρη εξαφάνιση.

Φθάνω στη Νεραϊδούπολη των παιδιών. Ένα θεματικό πάρκο, όπως τον παλιό καιρό, με ξύλινες πινακίδες παντού. «Πριν μπείτε», μας λέει μια κοπέλα», «αφήστε σε μένα όλες τις ανησυχίες σας. Εσείς κοιτάξτε μόνο πώς θα διασκεδάσετε».

Απαραιτήτως όλοι πρέπει να αφήσουν στην είσοδο τα κινητά τους. Σήμερα, αναμένεται να έρθουν εδώ πεντακόσια άτομα κάτω των τριάντα ετών, όσοι δεν αντέχουν άλλο το κυνήγι του ψηφιακού χρυσού. Οι περισσότεροι εργάζονται σε μεγάλες εταιρείες πληροφορικής ή σε τοπικές νεοφυείς επιχειρήσεις.

IMAGE DESCRIPTIONΥποχρεωτικά, όλοι μαζί διαβάζουν φωναχτά τις δέκα εντολές της αποτοξίνωσης: Θα λέω στους φίλους μου από κοντά πόσο μου αρέσουν. Θα μιλάω αντί να στέλνω tweet. Δεν φοβάμαι να αφήσω το κινητό μου κ.ά..

Αυτό που μου αρέσει από την πρώτη κιόλας στιγμή είναι η ατμόσφαιρα που επικρατεί. Όλοι μιλάνε μεταξύ τους, κάνουν αστεία, αγκαλιάζονται. Υπάρχουν χώροι για γλυπτική, πλέξιμο, ζωγραφική ή μασάζ. Καθώς ζωγραφίζω το πρώτο μου βότσαλο, μιμούμαι ένα φίλο διπλά , που μου λέει: «Πέρναγα δεκαέξι ώρες την ημέρα εμπρός από τον υπολογιστή. Ζούσα σε έναν εικονικό κόσμο. Είναι υπέροχο να χαλαρώνεις και να ζωγραφίζεις. Σαν παιδί, ποτέ δεν είχα ζωγραφίσει βότσαλα».

Ο Λιβάι Φέλιξ, τριανταενός ετών, είναι ο αρχικός ιδρυτής του κινήματος της ψηφιακής αποτοξίνωσης. Το 2009 ήταν διευθυντής σε μια επιχείρηση, όταν έπαθε υπερκόπωση και μπήκε στο νοσοκομείο. Έτσι, παράτησε δουλειά και κινητό για να κάνει το γύρο του κόσμου μακριά από κάθε σύνδεση με διαδίκτυο:

─ Όταν επέστρεψα, είδα ότι τίποτα δεν είχε αλλάξει. Σε δρόμους, καφέ, εστιατόρια, όλοι είχαν στο χέρι ένα κινητό. Στην Καμπότζη ζούσα χωρίς δίκτυο. Έτσι, ξεκίνησα αυτή την ιδέα. Η τεχνολογία δεν είναι κάτι κακό. Κάνει θαύματα, όταν χρησιμοποιείται σωστά. Όμως, δεν αντιλαμβανόμαστε τις συνέπειες μακροπρόθεσμα. Περνάμε δώδεκα ώρες εμπρός από την οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή αντί να ασχολούμαστε με κάτι άλλο. Είμαστε δέσμιοι των κοινωνικών δικτύων.

─ Χρησιμοποιείς Facebook ή Twitter;

─ Facebook ναι, Twitter όχι. Μέσω Facebook καλώ τον κόσμο σε διάφορες εκδηλώσεις. Είναι χρήσιμο αν χρησιμοποιείται σωστά.

Για να είμαι ειλικρινής, τους θεωρούσα λίγο αλλοπρόσαλους. Συζητώντας όμως με το Λιβάι κατάλαβα. Τα λόγια του έχουν νόημα. Εντάξει, πρέπει να αισθανθώ πλήρη αποκοπή, για να φτάσω στην ανασυγκρότηση του εαυτού μου.

Βρίσκω ευκαιρία να συνομιλήσω με κάποιους νεοϋορκέζους. Από το 2010 γιορτάζουν την παγκόσμια ημέρα αποσύνδεσης. Ενθαρρύνουν τον κόσμο να κόβει κάθε σύνδεση. Μία φορά τη μέρα, τη βδομάδα, το μήνα, όποτε μπορεί.

Φωτογραφίες από Κέντρο Ψηφιακής Αποτοξίνωσης στην Καλιφόρνια.

Η γενιά του ίντερνετ

Θέλω να μάθω πώς λειτουργούν τα νέα παιδιά που γεννήθηκαν μέσα στο ίντερνετ. Είναι… μεταλλαγμένα;

Πήγα για φαγητό στο σπίτι ενός φιλικού μου ζευγαριού, που έχουν μία κόρη, την Καντίζ, δεκατριών ετών. Με την ξαδέλφη της περνούν τεσσερισήμισι ώρες κάθε μέρα στο ίντερνετ ─ όσο και τα παιδιά στη Γαλλία. Οι έφηβοι στην Αμερική περνούν επτά με οκτώ ώρες την ημέρα στο διαδίκτυο.

─ Κορίτσια, πόσες συσκευές έχετε;

─ Πέντε.
IMAGE DESCRIPTION
─ Πολλές δεν είναι;

─ Θα θέλαμε άλλη μία.

─ Τώρα τι έχετε ανοιχτό;

─ Το Instagram, το Twitter και παράλληλα το Facebook και το Snapchat.

─ Δηλαδή, μία συσκευή για κάθε δίκτυο. Τι φωτογραφίες ανεβάζετε;

─ Δικές μας, από αυτά που κάνουμε.

─ Τι δώρο θέλετε για τα Χριστούγεννα;

─ Έναν υπολογιστή.

─ Δεν βαριέστε ποτέ με το ίντερνετ;

─ Όχι.

─ Κορίτσια, ποια είναι για σας η χειρότερη τιμωρία;

─ Όταν δεν έχουμε ίντερνετ είναι σκέτη φρίκη. Επίσης, χωρίς τηλέφωνο, όταν δεν μπορείς να μιλήσεις.

Έπειτα από μία ώρα με αυτές τις πριγκίπισσες του ψηφιακού ζάπινγκ, καταλαβαίνω πόσο πολυάσχολη είναι η νέα γενιά με πληθώρα επιφανειακών πληροφοριών.

─ Με πόσα άτομα μιλάτε ταυτόχρονα;

─ Με πολλά, έως και δέκα.

─ Τα βγάζεις πέρα με δέκα;

─ Άνετα, τα καταφέρνω. Όταν απαντάει κάποιος, ανοίγεις άλλο παράθυρο.

Οι γονείς τους δυσκολεύονται να τις ελέγξουν, επειδή δεν ξέρουν πώς λειτουργεί το Instagram ή το Snapchat. Παλιότερα, λένε, ήταν καλύτερες τα μαθήματα. Τώρα, όχι και τόσο. Πριν, διάβαζαν περισσότερο. Η μητέρα λέει ότι η κόρη της κάθεται μέχρι αργά το βράδυ στον υπολογιστή και την άλλη μέρα τα μάτια της έχουν μαύρους κύκλους.

─ Σε τι ηλικία αποκτήσατε το πρώτο σας smartphone;

─ Ένδεκα με δώδεκα ετών.

─ Το ίδιο και οι φίλοι σας;

─ Στην τελευταία τάξη του Δημοτικού.

Εργαζόμενοι θύματα υπερπληροφόρησης

Από τότε που ξεκίνησα αυτό το εγχείρημα, δεν δουλεύω όπως δούλευα παλιά. Αναγκαστικά, αφού δεν έχω πρόσβαση στο ηλεκτρονικό μου ταχυδρομείο, επιλέγω αλλά μέσα. Το τηλέφωνο ξαναμπήκε στη ζωή μου. Μιλάω και πάλι με τους άλλους, τουλάχιστον με όσους το θέλουν. Αρκετά συχνά όμως, ακούω τις ίδιες φράσεις, που έχουν γίνει πια ανυπόφορες: «στείλτε e-mail», «μπορείτε να στείλετε e-mail», «εντάξει, στείλτε e-mail», «φυσικά, στείλτε e-mail». Μα δεν μπορώ, είναι αποσυνδεδεμένος!

Το ηλεκτρονικό μήνυμα αποτελεί πλέον το μοναδικό σύγχρονο μέσο επικοινωνίας επαγγελματικά. Αυτό το μικρό σηματάκι με το λευκό φάκελο, στην πραγματικότητα είναι ένας «κατά συρροή δολοφόνος». Στη Γαλλία, ένα στέλεχος επιχείρησης λαμβάνει κατά μέσο όρο πενήντα ηλεκτρονικά μηνύματα την ημέρα. Το 70% των χρηστών ελέγχει το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο κάθε πέντε λεπτά. Ένας στους δύο εργαζόμενους πέφτει θύμα υπερπληροφόρησης.

Συνάντησα την Οντ Σελί, τη συγγραφέα του βιβλίου «Όταν η δουλειά σκοτώνει», μια ιστορία εργασιακής εξουθένωσης. Ήταν υπεύθυνη ανθρώπινου δυναμικού σε μια εταιρεία αθλητικού εξοπλισμού. Είχε εκατό υπαλλήλους, ώσπου έπαθε νευρική κατάπτωση και παραλίγο να πεθάνει:

─ Ήμουν υπεύθυνη προσλήψεων για πωλητές. Ήταν πολύ σημαντική θέση, διότι κρίνεται ο μισθός τους. Επειδή έδινα το δικό μου e-mail κι επειδή η εταιρεία ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στους νέους, λάμβανα υπέρογκο αριθμό μηνυμάτων με βιογραφικά και συστάσεις. Όλα έρχονταν στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, αλλά δεν προλάβαινα να τα δω όλα. Τα έβαζα με τη σειρά. Όποιο ερχόταν πρώτο, το διάβαζα.

Θυμάμαι μια μέρα, όταν έφτασα στη δουλειά στις 8 το πρωί, η προϊσταμένη μου έβαλε αμέσως τις φωνές, επειδή δεν απάντησα στο e-mail που είχε στείλει στις 23.00. Ήμουν υποχρεωμένη να απαντήσω, για να δείξω την παρουσία μου. Έπαθα Σύνδρομο Εργασιακής Εξουθένωσης, επειδή λάμβανα πάρα πολλές πληροφορίες. Είχε άμεσες επιπτώσεις σε ψυχολογικό επίπεδο. Είναι λογικό, όταν λαμβάνεις πολλές πληροφορίες με θέμα επείγον. Ακόμα κι όταν δεν είχα χρόνο να απαντήσω, έστελνα e-mail ΕΠΕΙΓΟΝ. Ήταν… εξουθενωτικό.

Το δικαίωμα στην αποσύνδεση δεν επιβάλλεται, αλλά είναι επιτακτικό. Πρέπει να χορηγείται, διότι μπορεί να είναι η αρχή της πτώσης. Απαντάμε το βράδυ, την Κυριακή, στις διακοπές. Είναι αδύνατον. Δεν αποσυνδεόμαστε ποτέ. Ψυχολογικά δεν ξεκουραζόμαστε ποτέ.

Gangnam style

Ήρθα στην Κορέα, επειδή αυτή η χώρα έχει την πιο υψηλή ανεπτυγμένη τεχνολογία στον κόσμο. Αλλά με το που άνοιξα το κινητό μου μόλις μπήκα στο ταξί από το αεροδρόμιο, δεν είχε σήμα. Ο κορεάτης συνοδός μου, μου εξήγησε, ότι θα έπρεπε να ήταν τεχνολογίας τουλάχιστον 3G.

Η Σεούλ έχει επενδύσει ένα δις δολάρια για δίκτυο κινητής τηλεφωνίας 5G, δηλαδή χίλιες φορές πιο γρήγορο από το 4G, το οποίο προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία το 2020.

IMAGE DESCRIPTIONΜου αρέσει η Σεούλ. Εγώ κι άλλα τρίς δισεκατομμύρια επισκέπτες έχουμε δει στο Youtube το «Gangnam Style» ─ ρεκόρ θέασης.

H συνοικία Gangnam είναι το βασίλειο του κινητού, η αυτοκρατορία του διαδικτύου. Από επτά έως εβδομήντα επτά ετών, πεζοί, στο μηχανάκι, όρθιοι, καθιστοί, μέρα, νύχτα, παντού, συνέχεια οι κορεάτες κρατούν ένα κινητό στο χέρι. Το 80% του πληθυσμού έχει από ένα smartphone ή ένα tablet.

Άραγε, θα μπορούσαν να αποσυνδεθούν, όπως εγώ; Ας δούμε τι λένε ορισμένοι νέοι στο δρόμο:

─ Αποκλείεται, νιώθω την αγάγκη να κρατώ πάντα το κινητό στο χέρι.

─ Όχι, δεν μπορώ. Το κινητό είναι προέκταση του εαυτού μου.

─ Δεν ξέρω πώς να το πω. Μου είναι απαραίτητο, σαν το φαγητό.

─ Μου είναι απαραίτητο. Το κρατώ από τη στιγμή που θα ξυπνήσω.

Θα είναι τρομερά δύσκολο να μην υποκύψω στον πειρασμό. Υπάρχει δωρεάν ασύρματη σύνδεση παντού, κεραίες 4G σε κάθε τετράγωνο, άμεση σύνδεση σε κάθε γωνιά του δρόμου. Η τελευταία καινοτομία της πόλης είναι μία στήλη πρόσβασης στο internet κάθε είκοσι μέτρα.

Το μέλλον έρχεται από την Κορέα. Μία εταιρεία έχει όλη την παραγωγή. Το έμβλημα της χώρας, η Samsung. Ο όμιλος έχει περισσότερα κέρδη από την Apple, την Google και την Microsoft μαζί. Έχει 200.000 κορεάτες υπαλλήλους και 58 δις δολάρια τζίρο.

Θέλω να μάθω γιατί οι κορεάτες είναι τόσο εθισμένοι στο διαδίκτυο. Κοιτώντας τους μέσα στο μετρό νιώθω ότι είναι αθεράπευτοι. Ούτε μία σήραγγα, ούτε ένας διάδρομος, ούτε μία αποβάθρα αυτής της πόλης δεν είναι εκτός δικτύου.

Τα περίφημα internet-cafe ή PC Bang, όπως ονομάζονται στην Κορέα αυτοί οι ναοί ηλεκτρονικών παιχνιδιών, που είναι online, ανοιχτοί 24 ώρες το 24ωρο, αυξάνονται σαν τα μανιτάρια. Είναι μεγάλος πειρασμός, ακόμα και για μένα. Όχι δεν θα υποκύψω, έχουν περάσει ήδη δύο μήνες. Δίπλα μου είναι πέντε έφηβοι περίπου δεκαπέντε ετών και παίζουν παιχνίδια. Κανονικά, απαγορεύεται η είσοδος σε τέτοιες ηλικίες κατά τη σχολική περίοδο. Πάνω από το 80% των μαθητών ηλικίας από 12 έως 19 ετών, περνούν επτά ώρες την ημέρα μπροστά σε μία οθόνη.

IMAGE DESCRIPTIONΤις περισσότερες φορές αυτοί οι έφηβοι καταλήγουν σε μια κλινική, που βρίσκεται στη συνοικία Gangnam. Σωστά καταλάβατε, είναι ένα θέμα της δημόσιας υγείας. Η κλινική αυτή είναι η πρώτη, που ειδικεύεται σε παθήσεις εξάρτησης από το ίντερνετ. Οι ασθενείς εμφανίζουν συμπτώματα, όπως οι τοξικομανείς ή οι αλκοολικοί.

Έκλεισα ένα ραντεβού. Θέλω να δω σε τι κατάσταση είναι ο εγκέφαλός μου μετά από δύο μήνες αποσύνδεσης. Δεκάδες ηλεκτρόδια θα μετρήσουν την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου μου. Θα διαπιστώσουν σε ποια σημεία υπάρχει αλλοίωση εξαιτίας της μεγάλης δόσης ακτινοβολίας από οθόνες.

Η εξέταση ονομάζεται ηλεκτροεγκεφαλογραφία. Τα αποτελέσματα πηγαίνουν απευθείας στο γραφείο του ψυχίατρου:

─ Ορισμένα εγκεφαλικά σας κύματα είναι κανονικά. Βλέπουμε όμως, ότι εχετε ελαφρώς ανεβασμένο επίπεδο σε κύματα βήτα. Πιθανώς αυτό προήλθε, επειδή στο παρελθόν κάνατε ευρεία χρήση ψηφιακών συσκευών. Ο εγκέφαλός σας βρίσκεται σε ανάρρωση χάρη στην εκούσια διακοπή, που κάνετε τώρα. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη κάποια υπολείμματα. Ο εγκέφαλός σας είναι καταπονημένος.

Κάθε μήνα θεραπεύονται γύρω στους τριάντα ασθενείς. Ανάλογα δημόσια ιδρύματα έχουν αρχίσει να ξεφυτρώνουν σα μανιτάρια. Σήμερα, σε όλη τη χώρα υπάρχουν 122 αντίστοιχες κλινικές.

Εδώ και λίγα χρόνια, οι αρχές αντιλήφθηκαν το τεράστιο πρόβλημα που έχει προκύψει από τον εθισμό στο διαδίκτυο. Εν τούτοις, σχολικά προγράμματα από την Πρωτοβάθμια κιόλας εκπαίδευση βασίζονται στην ψηφιακή διδασκαλία.

Πηγαίνω στο Οσόνγκ, μία ώρα απόσταση από τη Σεούλ. Ο κορεάτης σύνοδος μου αγόρασε τα εισιτήρια του τρένου, μέσω internet φυσικά. Χωρίς αυτόν θα ήταν αδύνατο να πάω πουθενά. Στο σταθμό δεν υπάρχουν πουθενά εκδοτήρια εισιτηρίων.

IMAGE DESCRIPTIONΜας περιμένουν στο δημοτικό σχολείο. Βγάζεις παπούτσια και φοράς σαγιονάρες, για να μπεις μέσα. Τριγυρνώντας στους διαδρόμους του σχολείου, το πρώτο πράγμα που παρατηρώ αντί για το μαυροπίνακα είναι τεράστιοι διαδραστικοί πίνακες.

Πριν από δύο χρόνια το Υπουργείο Παιδείας ξεκίνησε ένα πρόγραμμα έξυπνης εκπαίδευσης, ένα φιλόδοξο πρόγραμμα με στόχο την ψηφιοποίηση της διδασκαλίας δίνοντας σε κάθε μαθητή από ένα tablet. Τέρμα τα βιβλία! Τώρα πια υπάρχει ασύρματη σύνδεση σε κάθε όροφο.

─ Μελετάς πιο εύκολα με το tablet αντί για βιβλίο; Μαθαίνεις καλύτερα το μάθημα;

─ Με το tablet έχω αμέσως κάθε πληροφορία, μου λέει μια μαθήτρια. Έτσι μαθαίνω πιο εύκολα το μάθημα.

─ Είναι πιο επαναστατική η διδασκαλία μέσω ίντερνετ απ΄ότι με τα βιβλία; (ρωτάω τον δάσκαλο).

─ Η λέξη επανάσταση έχει μεγάλη έννοια. Αν θέλουμε να μιλήσουμε για επανάσταση βλέπουμε ό,τι υπάρχει παντού γύρω μας. Η διδασκαλία με το βιβλίο είναι λίγο περιοριστική. Με το ίντερνετ υπάρχει μεγαλύτερη ζωντάνια. Όταν ο μαθητής έχει μία απορία, βλέπει αμέσως την απάντηση. Είναι ένα εργαλείο που καταργεί τα σύνορα, θα λέγαμε, καταργώντας ταυτόχρονα τα όρια του χρόνου και του χώρου.

Το κορεάτικο μοντέλο έχει φτιάξει μία ολόκληρη σχολή. Πάνω από εξήντα χώρες έχουν έρθει ήδη εδώ για να ενημερωθούν.

IMAGE DESCRIPTIONΕπιστροφή στη Σεούλ. Το βράδυ θα βγω για φαγητό με τον κορεάτη συνοδό μου σε εστιατόριο με ίντερνετ. Αυτή είναι η νέα τάση στην κορεάτικη πρωτεύουσα. Σε κάθε τραπέζι υπάρχει μία οθόνη tablet. Παραγγέλνεις από ψηφιακό κατάλογο. Όλα τα tablet συνδέονται απευθείας με την κουζίνα. Δεν υπάρχει σερβιτόρος για να πάρει παραγγελία. Δίνεις την παραγγελία στο tablet.

Χωρίς τον συνοδό θα είχα πεθάνει. Χωρίς οθόνη δεν θα έτρωγα. Ευτυχώς, το φαγητό δεν ήταν εικονικό, αλλά πραγματικό.

Μετά το φαγητό πάω για ένα ποτό. Θέλω να γράψω στο ημερολόγιό μου. Καθισμένος στο μπαρ ενός ουρανοξύστη νιώθω μόνος στον κόσμο. Κατάλαβα ότι η ζωή μου βρισκόταν μέσα στο διαδίκτυο. Σήμερα, δεν μπορώ να βρω κάποια διαφορά ανάμεσα στην πραγματική ζωή και την εικονική. Η μία υπάρχει παράλληλα με την άλλη. Ταυτίζονται πλήρως. Σε δέκα μέρες θα συνδεθώ και πάλι. Νιώθω ότι το ίντερνετ μου λείπει περισσότερο από ποτέ.

Ανέκαθεν μου άρεσε η Σεούλ. Τη θεωρούσα πόλη του μέλλοντος, ένα μίγμα Blade Runner και Minority Report. Πηγαίνω στο κτίριο της SK Telecom. Είναι η μεγαλύτερη εταιρεία κινητής τηλεφωνίας στην Κορέα. Εδώ η πραγματικότητα ξεπερνά τα όρια κάθε φαντασίας.

Εδώ φαίνεται πώς θα είναι το σπίτι μας σε τριάντα χρόνια. Ένας κόσμος απόλυτα δικτυωμένος με έξυπνους τοίχους, τρισδιάστατους, πολύχρωμους. Έχω την εντύπωση ότι μπήκα μέσα στο κινητό μου τηλέφωνο.

Με μία κίνηση του χεριού έχeις πρόσβαση στην πρόγνωση του καιρού, στην κίνηση στους δρόμους, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις φωτογραφίες μου, στο προσωπικό σου ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Κι αυτό είναι μόνο η αρχή απ΄ όσα υπόσχονται.

IMAGE DESCRIPTIONΣε μία γωνία υπάρχει ειδικός χώρος για τα ψώνια. Εικονικά, βέβαια.

Με βάζουν μέσα σε ένα δωμάτιο με scanner τελευταίας γενιάς. Είναι σαν ένα βιντεοπαιχνίδι. Και ιδού το Avatar μου, το ψηφιακό μου είδωλο. Για πλάκα είπα να αλλάξω την κόμμωσή μου.

Χάρη σε μία εφαρμογή μέσα από το κινητό δοκιμάζω ρούχα, ακριβώς στα μέτρα μου χωρίς αλλαγές. Αποδοχή, πληρωμή μέσω ίντερνετ και παράδοση εντός 24 ωρών. Πολλές εταιρείες ετοίμων ενδυμάτων σίγουρα γλυκοκοιτάζουν αυτή την τεχνολογία.

Αυτή η ψηφιακή ζωή δεν αντιστοιχεί στο σήμερα. Σίγουρα υπάρχει η τεχνολογία, αλλά όχι και οι κατάλληλες υποδομές για να την υποστηρίξουν.

Το Σονγκ Ντο απέχει εξήντα χιλιόμετρα από τη Σεούλ. Είναι η πρώτη έξυπνη πόλη που έχει δημιουργηθεί, δηλαδή μία πόλη στην οποία κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο θα είναι διαδικτυωμένο. Θα λειτουργήσει μέσα στο 2018 με 300.000 κατοίκους.

Θέλω να γυρίσω σπίτι μου. Πηγαίνω στο αεροδρόμιο. Περίεργο, δεν έχω άγχος.

Όσα είδα στην Κορέα, θα έρθουν κοντά μας πολύ σύντομα. Τότε, θα είναι πολύ πιο δύσκολο να αποσυνδεθούμε από την τεχνολογία.

Σονγκ Ντο, η έξυπνη πόλη στην Κορέα.

Επιστροφή στην κανονικότητα

Σήμερα είναι η πρώτη μέρα της ψηφιακής και πάλι ζωής μου. Βιάζομαι. Πόσα μηνύματα έχω; Πόσες ειδοποιήσεις; 6.273 ηλεκτρονικά μηνύματα. Εβδομήντα μηνύματα χαμένα ανά ημέρα.

Τι να κάνω τώρα; Το αποφάσισα, θα ξεκινήσω από το μηδέν. Τα στέλνω όλα στον κάδο ανακύκλωσης. Στο Facebook έχω 17 αιτήματα φιλίας, 74 μηνύματα και 80 ειδοποιήσεις. Ευτυχώς, νόμιζα ότι θα είχα παραπάνω. Ακόμα και στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης οι απουσίες υπάρχουν:

«Φίλοι μου του Facebook, γύρισα! Σήμερα νιώθω σαν έφηβος. Η ψηφιακή αποτοξίνωση έλαβε τέλος. Ενενήντα ημέρες έχω να σας διαβάσω και για να είμαι ειλικρινής, μου λείψατε. Όχι στην αρχή, όμως πολύ γρήγορα συνειδητοποίησα ότι το internet είναι κάτι, που μοιραζόμαστε όλοι μαζί. Είμαι πολύ χαρούμενος, που σας ξαναβρήκα. Σίγουρα, δεν παρακολούθησα πολλά από όσα μοιραστήκατε, πόσα tag, πόσα like. Δεν είδα πολλές φωτογραφίες σας, τα αστεία σας, δεκάδες προσκλήσεις σε ευχάριστα και δυσάρεστα. Δεν πειράζει όμως, γιατί αυτή η εμπειρία ήταν που μου άνοιξε τα μάτια. Είχα την ευκαιρία να χαλαρώσω, να μην κάνω τίποτα, να ονειρευτώ. Ένα σας λέω μόνο, δεν θα απορροφηθω ποτέ τόσο πολύ από το ίντερνετ. Γεια σας!»

Φυσικά, έτρεξα αμέσως με τα παιδιά να δούμε τη μητέρα μου μέσω Skype. Ζει μόμιμα σε άλλη πόλη μακριά, και δεν μας έχει δει εδώ και τρεις μήνες.

Δεν περίμενα η επιστροφή μου να έχει τέτοιο αντίκτυπο. Το βράδυ θα πάω στο πάρτι για τα γενέθλια της κολλητής μου φίλης. Δικτυώθηκα και πάλι και ξαναβρήκα την κοινωνική μου ζωή. Ειδοποιηθήκαμε όλοι μέσω Facebook και συναντηθήκαμε στο εστιατόριο, πρόσωπο με πρόσωπο, ουσιαστικά.

Τη στιγμή με τους φίλους μου θέλω να την απαθανατίσω με το κινητό μου, και μεσ’ το μυαλό μου, κυρίως.

Πηγή: freeinquiry.gr